जिल्हामहाराष्ट्रशिक्षणसामाजिक

संघर्षातून शिक्षणाकडे : ‘जेलर ते प्राध्यापक’ — प्रेरणादायी जीवनप्रवासाचे शब्दांकन…

पुणे : मराठी आत्मकथन साहित्यात गेल्या काही दशकांत मोठ्या प्रमाणावर लेखन झाले असले, तरी काही निवडक ग्रंथच वाचकांच्या मनात खोलवर ठसा उमटवतात. अशाच आशयघन आणि प्रेरणादायी ग्रंथांमध्ये ‘जेलर ते प्राध्यापक’ या आत्मकथनाचा समावेश होतो. ग्रामीण पार्श्वभूमीतून आलेल्या एका सामान्य व्यक्तीचा शिक्षणाच्या माध्यमातून घडलेला असामान्य प्रवास या पुस्तकातून उलगडतो.

या ग्रंथाचे लेखक डॉ. अतुल चौरे यांचा जीवनप्रवास अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीतून सुरू होतो. शेतकरी कुटुंबात जन्म झालेल्या चौरे यांना बालपणापासूनच आर्थिक अडचणी, ग्रामीण मर्यादा आणि सामाजिक विषमतेचा सामना करावा लागला. मात्र शिक्षण हाच मुक्तीचा आणि परिवर्तनाचा मार्ग आहे, या ठाम विश्वासावर त्यांनी संघर्षाला सामोरे जात आपली वाटचाल सुरू ठेवली. स्पर्धा परीक्षांच्या माध्यमातून त्यांनी राज्य शासनाच्या सेवेत जेलर म्हणून प्रवेश केला. तुरुंग प्रशासनात काम करत असताना समाजाच्या दुर्लक्षित घटकांचे वास्तव, कैद्यांचे मानसिक द्वंद्व, पश्चात्ताप आणि पुनर्वसनाच्या समस्या त्यांनी जवळून अनुभवल्या. या अनुभवांमुळे त्यांची दृष्टी अधिक मानवी आणि संवेदनशील बनली. गुन्हेगारीकडे पाहण्याचा सामाजिक आणि मानसिक दृष्टिकोन त्यांच्या विचारांमध्ये ठळकपणे विकसित झाला.

महत्त्वाचे म्हणजे प्रशासकीय सेवेत असतानाही त्यांनी शिक्षणाचा ध्यास सोडला नाही. नोकरीचा ताण, कौटुंबिक जबाबदाऱ्या आणि मर्यादित साधनांमध्येही त्यांनी पदव्युत्तर शिक्षण, संशोधन आणि अखेरीस पीएच.डी. पूर्ण केली. सुरक्षित प्रशासकीय सेवेत असतानाही शिक्षण क्षेत्रात अधिक थेट योगदान देता येईल, या जाणिवेतून त्यांनी धाडसी निर्णय घेत प्राध्यापक म्हणून उच्च शिक्षण क्षेत्रात प्रवेश केला.

जेलर ते प्राध्यापक हा बदल केवळ पदाचा नसून तो मूल्यांचा, दृष्टिकोनाचा आणि सामाजिक भूमिकेचा आहे. प्राध्यापक म्हणून कार्यरत असताना डॉ. चौरे यांनी अध्यापनाला केवळ अभ्यासक्रमापुरते मर्यादित न ठेवता विद्यार्थ्यांमध्ये आत्मविश्वास, जीवनमूल्ये आणि सामाजिक भान निर्माण करण्यावर भर दिला. विशेषतः ग्रामीण आणि वंचित पार्श्वभूमीतील विद्यार्थ्यांसाठी त्यांचा स्वतःचा जीवनप्रवास प्रेरणास्थान ठरतो.

जेलर ते प्राध्यापक’ हा ग्रंथ म्हणजे लेखकाच्या आयुष्यातील अनुभवांचा प्रामाणिक दस्तऐवज आहे. कुठेही कृत्रिम नाट्य किंवा आत्मस्तुती नसून संघर्ष, अपयश, संभ्रम आणि यश अत्यंत साध्या व थेट भाषेत मांडले आहे. त्यामुळे हा ग्रंथ अधिक विश्वासार्ह आणि प्रभावी ठरतो. आत्मकथन असूनही त्यामध्ये ठळक सामाजिक आशय दिसून येतो.

आजच्या स्पर्धात्मक आणि तणावग्रस्त काळात हा ग्रंथ तरुण पिढीसाठी आशेचा किरण ठरतो. परिस्थिती कितीही कठीण असली तरी शिक्षण, मेहनत आणि आत्मविश्वासाच्या बळावर जीवनाला नवी दिशा देता येते, हा ठाम संदेश या पुस्तकातून मिळतो. त्यामुळे ‘जेलर ते प्राध्यापक’ हा ग्रंथ मराठी आत्मकथन साहित्यातील एक महत्त्वाचा मैलाचा दगड ठरत आहे.

Editer sunil thorat

बातमी / लेख आपल्या मित्रांसोबत शेअर करा

मुख्य संपादक

वेध जनशक्तीचा शक्ती जनतेची, वेध सत्याचा! सूचना, अस्वीकरण व संपादकीय धोरण “वेध जनशक्तीचा” हे पुणे येथून कार्यरत असलेले स्वतंत्र वेब न्यूज पोर्टल असून, सामाजिक, शैक्षणिक, राजकीय, सांस्कृतिक, प्रशासकीय, गुन्हेगारी तसेच विविध जनहिताच्या विषयांवरील बातम्या आणि माहिती वाचकांपर्यंत पोहोचविणे हा आमचा उद्देश आहे. आमच्या पोर्टलवर प्रसिद्ध होणाऱ्या बातम्या, लेख, वृत्त, निवेदने, छायाचित्रे, व्हिडिओ किंवा अन्य सामग्री ही उपलब्ध कागदपत्रे, अधिकृत माहिती, प्रत्यक्षदर्शी, संबंधित व्यक्ती, प्रतिनिधी, वार्ताहर तसेच विश्वसनीय सूत्रांकडून प्राप्त माहितीनुसार प्रकाशित केली जाऊ शकते. बातमी प्रसिद्ध करण्याचा अधिकार जनहिताच्या दृष्टीने आवश्यक, महत्त्वाची किंवा सार्वजनिक हिताशी संबंधित माहिती प्रसिद्ध करण्याचा संपादकीय निर्णयाचा अधिकार “वेध जनशक्तीचा” राखून ठेवते. कोणत्याही व्यक्ती, संस्था, राजकीय पक्ष, शासकीय किंवा निमशासकीय यंत्रणा, व्यावसायिक संस्था अथवा इतर घटकाविषयी बातमी प्रसिद्ध झाल्याने त्या व्यक्ती अथवा संस्थेविरुद्ध पूर्वग्रह किंवा वैयक्तिक वैर असल्याचे समजले जाऊ नये. बातमीमध्ये एखाद्या व्यक्तीवर आरोप, तक्रार, गुन्हा, चौकशी, कारवाई किंवा अन्य गंभीर बाब नमूद असल्यास, उपलब्ध अधिकृत माहितीच्या आधारे ती बाब वाचकांसमोर मांडण्याचा पत्रकारितेचा अधिकार आम्ही राखून ठेवतो. आरोप प्रसिद्ध होणे म्हणजे संबंधित व्यक्ती दोषी ठरल्याचे मानले जाणार नाही. अंतिम सत्यता ठरविण्याचा अधिकार संबंधित सक्षम न्यायालय अथवा कायदेशीर प्राधिकरणास आहे. खोटी माहिती, दबाव व धमक्यांना थारा नाही “वेध जनशक्तीचा” कोणत्याही व्यक्ती, संस्था किंवा घटकाच्या दबावाखाली येऊन जनहिताच्या बातम्या मागे घेणे, बदलणे किंवा प्रसिद्ध न करणे यास बांधील राहणार नाही. तसेच, बातमी प्रसिद्ध झाल्यानंतर धमकी, दबाव, राजकीय हस्तक्षेप, वैयक्तिक आरोप, सोशल मीडिया दबाव किंवा अन्य कोणत्याही अनुचित मार्गाने संपादकीय निर्णयावर प्रभाव टाकण्याचा प्रयत्न स्वीकारला जाणार नाही. मात्र, बातमीमध्ये वस्तुनिष्ठ तथ्यात्मक चूक असल्याचे विश्वसनीय पुराव्यांसह निदर्शनास आणून दिल्यास त्याची निष्पक्षपणे पडताळणी केली जाईल. दुरुस्ती, खुलासा व हरकत एखाद्या बातमीतील माहिती चुकीची, अपूर्ण किंवा वस्तुस्थितीविरुद्ध असल्याचा दावा असल्यास संबंधित व्यक्ती अथवा संस्थेने केवळ तोंडी आक्षेप नोंदविण्याऐवजी— 👉संबंधित बातमीची लिंक, 👉चुकीची माहिती नेमकी कोणती आहे याचा स्पष्ट उल्लेख, 👉अधिकृत कागदपत्रे किंवा विश्वसनीय पुरावे, 👉स्वतःची अधिकृत बाजू/खुलासा, 👉आवश्यक असल्यास संपर्काची माहिती आमच्याकडे उपलब्ध करून द्यावी. प्राप्त कागदपत्रे व माहितीची स्वतंत्रपणे पडताळणी करून वस्तुस्थिती समोर आल्यास संबंधित बातमीमध्ये आवश्यक दुरुस्ती, स्पष्टीकरण, अद्ययावत माहिती किंवा अन्य योग्य संपादकीय कार्यवाही करण्यात येईल. केवळ बातमी आवडली नाही, प्रतिष्ठेला धक्का बसला, टीका झाली किंवा बातमी हटविण्याची मागणी करण्यात आली म्हणून बातमी आपोआप हटविली जाणार नाही. वार्ताहर व प्रतिनिधींबाबत महत्त्वाची सूचना “वेध जनशक्तीचा”शी संबंधित सर्व वार्ताहर, प्रतिनिधी व अन्य व्यक्तींनी आपल्या अधिकाराच्या मर्यादेतच काम करावे. कोणत्याही व्यक्तीकडून पैशांची मागणी, खंडणीसदृश व्यवहार, वैयक्तिक लाभाची मागणी, धमकी, दबाव, ब्लॅकमेलिंग किंवा पोर्टलच्या नावाचा गैरवापर झाल्यास त्याची जबाबदारी संबंधित व्यक्तीची वैयक्तिक राहील. अशा प्रकारची बाब निदर्शनास आल्यास संबंधित व्यक्तीविरुद्ध उपलब्ध कायदेशीर मार्गांचा अवलंब करण्याचा अधिकार व्यवस्थापन राखून ठेवते. स्रोत व गोपनीयता पत्रकारितेच्या कामकाजात प्राप्त होणाऱ्या काही माहितीचे स्रोत गोपनीय ठेवण्याची आवश्यकता असू शकते. अशा वेळी कायदा व पत्रकारितेच्या मान्य तत्त्वांच्या अधीन राहून स्रोताची माहिती गोपनीय ठेवण्याचा अधिकार संपादकीय विभाग राखून ठेवतो. तृतीय-पक्षाची सामग्री वाचकांच्या प्रतिक्रिया, निवेदने, जाहिराती, सोशल मीडिया पोस्ट, व्हिडिओ, छायाचित्रे किंवा अन्य तृतीय-पक्षाची सामग्री प्रसिद्ध झाल्यास त्यातील प्रत्येक विधान हे पोर्टलचे अधिकृत मत असेलच असे नाही. अशा सामग्रीची जबाबदारी संबंधित सामग्री पुरविणाऱ्या व्यक्ती/संस्थेची राहू शकते. ⚠️ अंतिम महत्त्वाची नोंद “वेध जनशक्तीचा” हे सत्य, तथ्याधारित, जबाबदार आणि जनहिताची पत्रकारिता करण्यास कटिबद्ध आहे. अनावधानाने किंवा उपलब्ध माहितीच्या आधारे प्रसिद्ध केलेल्या सामग्रीमध्ये तथ्यात्मक त्रुटी आढळल्यास योग्य पुराव्यांच्या आधारे त्याची पडताळणी करून आवश्यक ती कार्यवाही केली जाईल. मात्र, बातमीतील तथ्यात्मक चूक आणि बातमीमुळे निर्माण झालेली नाराजी या दोन वेगळ्या बाबी आहेत. तथ्यात्मक चूक सिद्ध झाल्यास दुरुस्ती केली जाईल; परंतु केवळ बातमी प्रसिद्ध झाल्यामुळे निर्माण झालेला दबाव, नाराजी किंवा विरोध हा बातमी मागे घेण्याचा स्वयंचलित आधार मानला जाणार नाही. “वेध जनशक्तीचा” कोणत्याही व्यक्तीची जाणीवपूर्वक बदनामी करण्याच्या उद्देशाने पत्रकारिता करत नाही; त्याचप्रमाणे जनहिताशी संबंधित सत्य, अधिकृत आणि पडताळणीयोग्य माहिती केवळ कोणाला अप्रिय वाटते म्हणून दडपण्याचेही धोरण नाही. सर्व कायदेशीर बाबींमध्ये लागू असलेले भारतीय कायदे व सक्षम न्यायालय/प्राधिकरणाचे आदेश अंतिम व बंधनकारक राहतील. न्यायक्षेत्र (Jurisdiction) या पोर्टलशी संबंधित कोणताही वाद, तक्रार किंवा कायदेशीर कार्यवाही उद्भवल्यास, लागू कायद्याच्या अधीन राहून बारामती, ता. बारामती, जि. पुणे येथील सक्षम न्यायालयांना न्यायक्षेत्र राहील. संपर्क मुख्य संपादक : श्री. सुनिल थोरात 📞 7249314996 संपादक : श्री. धनंजय काळे 📞 9665221813 कार्यकारी संपादक : सहकार्यकारी संपादक : उपकार्यकारी संपादक : जिल्हा संपादक : जिल्हा उपसंपादक : विकास तिखे कायदेशीर सल्लागार : अँड. आनंद थोरात वेब पोर्टल : www.vedhjanshakticha.in “शक्ती जनतेची, वेध सत्याचा!” — वेध जनशक्तीचा संपादकीय विभाग बातमी अधिक ठाम आणि दबावाला उत्तर देणारी आहे, विशेषतः “बातमी आवडली नाही म्हणून हटविली जाणार नाही” आणि वार्ताहरांकडून पोर्टलच्या नावाचा गैरवापर केला जाणार नाही या बाबतीत. 🙏🏻आपल्या सूचना, अभिप्राय आणि सहकार्याचे आम्ही मनःपूर्वक स्वागत करतो.

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to top button
बातमी कॉपी करायला तुम्ही आमचे काका लागता की मामा ??