७ सप्टेंबरला लागणार २०२५ मधील शेवटचं चंद्रग्रहण; तब्बल ८२ मिनिटं दिसणार ‘ब्लड मून’…
मुंबई : खगोलशास्त्र आणि धार्मिक परंपरा या दोन्ही दृष्टिकोनातून अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाणारे या वर्षातील दुसरे आणि अखेरचे पूर्ण चंद्रग्रहण ७ सप्टेंबर २०२५ रोजी भाद्रपद पौर्णिमेला होणार आहे. रात्री उशिरा लागणाऱ्या या खग्रास चंद्रग्रहणादरम्यान चंद्र लालसर दिसणार असून, यालाच ब्लड मून म्हणून संबोधले जाते. भारतात तसेच जगभरातील अनेक देशांतून हे दृश्य स्पष्टपणे पाहता येणार असल्याने खगोलप्रेमींसाठी ही घटना मोठी पर्वणी ठरणार आहे.
ग्रहणाचे वेळापत्रक…
जाणकार पंचांगकर्ते व खगोलशास्त्रज्ञांनी दिलेल्या माहितीनुसार हे चंद्रग्रहण पुढील वेळापत्रकानुसार होणार आहे :
ग्रहणाची सुरुवात: ७ सप्टेंबर रात्री ९:५७
स्पर्श (Penumbral Touch): रात्री ११:०९
पूर्ण खग्रास (Mid-Eclipse): रात्री ११:४२
मोक्ष (End of Totality): रात्री १२:२३
ग्रहण समाप्ती: पहाटे १:२७
या काळात ब्लड मून म्हणजेच लालसर चंद्राचा देखावा सुमारे ८२ मिनिटांपर्यंत (११:०० ते १२:२२) आकाशात अनुभवता येईल.
भारतात व जगभर दर्शन घेता येईल…
हे खग्रास चंद्रग्रहण संपूर्ण भारतात दिसणार आहे. यामध्ये दिल्ली, मुंबई, पुणे, अहमदाबाद, जयपूर, लखनऊ, चंदीगड, हैदराबाद, चेन्नई, बंगळुरू, कोलकाता या प्रमुख शहरांमधून ते सहज पाहता येईल. याशिवाय आशिया, आफ्रिका, युरोप, ऑस्ट्रेलिया, न्यूझीलंड आणि नॉर्वे या खंडांमधील अनेक देशांतूनही हे अद्भुत दृश्य अनुभवायला मिळणार आहे.
सूतक कालावधी…
हिंदू परंपरेनुसार चंद्रग्रहणापूर्वी सुमारे नऊ तास आधी सूतक कालावधी सुरू होतो.
सूतक प्रारंभ: ७ सप्टेंबर दुपारी १:५७
सूतक समाप्ती: ८ सप्टेंबर पहाटे १:२७ (ग्रहण समाप्तीनंतर) या काळात कोणतेही शुभ किंवा मांगलिक कार्य करणे टाळले जाते.
पर्वकाळातील आचारधर्म याविषयी माहिती…
धर्मशास्त्रानुसार ग्रहण पर्वकाळात काही विशेष आचारपालन करणे आवश्यक मानले गेले आहे.
ग्रहण सुरू होण्यापूर्वी स्नान करणे
ग्रहणकाळात जप, तर्पण, दान, होम आणि देवपूजा करणे
पूर्वी घेतलेल्या मंत्रांचे पुरश्चरण करण्याचा हा अत्यंत उत्तम काळ मानला जातो
ग्रहण संपल्यानंतर पुन्हा स्नान करून पूजा करणे पुण्यदायी मानले जाते
ग्रहणकाळात पाणी पिणे, झोपणे किंवा मलमूत्र विसर्जन टाळावे, अशी धार्मिक सूचना केली जाते.
खगोलप्रेमींसाठी मोठी पर्वणी…
७ सप्टेंबरच्या रात्री चंद्र पूर्णपणे पृथ्वीच्या सावलीत झाकला जाणार असून, त्या काळात तो लालसर रंगाचा दिसेल. हा लालसर चंद्र म्हणजेच ब्लड मून. खगोलशास्त्रात हा देखावा अत्यंत आकर्षक आणि दुर्मीळ मानला जातो. तब्बल दीड तासांपेक्षा जास्त काळ चंद्राचा हा अद्भुत रूप अनुभवायला मिळणार असल्याने आकाश निरीक्षक आणि खगोलप्रेमींसाठी ही घटना अविस्मरणीय ठरणार आहे.
थोडक्यात काय तर…
७ सप्टेंबर २०२५ रोजी रात्री ९:५७ वाजता चंद्रग्रहण सुरू होईल.
११:४२ वाजता पूर्ण खग्रास अवस्था, तर पहाटे १:२७ वाजता ग्रहण समाप्त.
भारतासह अनेक देशांतून हे दर्शन होईल.
सूतक दुपारी १:५७ पासून सुरू होईल.
ब्लड मून तब्बल ८२ मिनिटे दिसणार आहे.
