सूर्योदयाआधी सहा ग्रहांची रांग; दिवसा सूर्यग्रहण, तर रात्री उल्कावर्षावाची आतषबाजी!
१२ ऑगस्ट ठरणार खगोलप्रेमींसाठी अविस्मरणीय; एकाच दिवशी आकाशात तीन अद्भुत खगोलीय घटना...
नवी दिल्ली : आकाश निरीक्षणाची आवड असणाऱ्यांसाठी १२ ऑगस्ट २०२६ हा दिवस विशेष ठरणार आहे. या दिवशी जगाच्या विविध भागांत अनेक महत्त्वाच्या खगोलीय घटना अनुभवायला मिळणार असून, सूर्यग्रहण आणि पर्सिड उल्कावर्षावामुळे खगोलप्रेमींचे लक्ष आकाशाकडे लागणार आहे.
१२ ऑगस्ट रोजी पूर्ण सूर्यग्रहण होणार असून, त्याची पूर्णता ग्रीनलँड, आईसलँड, स्पेन आणि पोर्तुगालच्या काही भागांतून दिसणार आहे. याशिवाय युरोपातील अनेक भागांसह उत्तर अमेरिकेतील काही प्रदेशांत सूर्यग्रहण अंशतः दिसेल. हे मुख्य भू-युरोपातील १९९९ नंतरचे पहिले पूर्ण सूर्यग्रहण असल्याने त्याचे विशेष महत्त्व आहे.
पहाटे ग्रहांची अनोखी मांडणी
याच काळात पहाटेच्या आकाशात अनेक ग्रह एकाच भागात दिसण्याची शक्यता आहे. बुध, मंगळ, गुरू, शनी यांसारखे तेजस्वी ग्रह तुलनेने सहज ओळखता येतात, तर युरेनस आणि नेपच्यून पाहण्यासाठी दुर्बीण किंवा टेलिस्कोपची आवश्यकता भासू शकते.
दिवसा सूर्यग्रहणाची खगोलीय मेजवानी
१२ ऑगस्टच्या सूर्यग्रहणाचा पूर्ण टप्पा काही निवडक प्रदेशांत दिसेल. आईसलँडमध्ये काही ठिकाणी पूर्ण ग्रहणाचा कालावधी एक मिनिटापेक्षा अधिक असेल, तर ग्रहणाच्या मार्गातील काही भागांत तो दोन मिनिटांच्या आसपास पोहोचतो.
सूर्यग्रहण पाहताना योग्य प्रमाणित सौरदर्शन चष्म्याचा वापर करणे अत्यावश्यक आहे. साध्या सनग्लासेसमधून किंवा थेट डोळ्यांनी सूर्य पाहणे धोकादायक ठरू शकते.
रात्री आकाशात पर्सिड उल्कावर्षाव
रात्रीच्या आकाशात मात्र आणखी एक आकर्षक खगोलीय घटना पाहायला मिळणार आहे. पर्सिड उल्कावर्षावाचा शिखर काळ १२-१३ ऑगस्टच्या आसपास आहे. विशेष म्हणजे १२ ऑगस्टला अमावास्या असल्याने चंद्रप्रकाशाचा अडथळा कमी राहणार आहे. त्यामुळे अंधाऱ्या ठिकाणांहून उल्का पाहण्याची परिस्थिती अत्यंत अनुकूल राहण्याची शक्यता आहे.
आंतरराष्ट्रीय उल्का संघटनेनुसार पर्सिड
उल्कावर्षावाचा आदर्श परिस्थितीत ताशी सुमारे १०० उल्कांचा कमाल दर असू शकतो; प्रत्यक्षात दिसणारी संख्या मात्र प्रकाशप्रदूषण, हवामान आणि निरीक्षणाच्या ठिकाणावर अवलंबून असते.
खगोलप्रेमींसाठी आकाशाकडे पाहण्याची खास संधी
एकाच तारखेला सूर्यग्रहण आणि पर्सिड उल्कावर्षावाचा शिखर काळ जवळ येणे ही खगोलप्रेमींसाठी विशेष पर्वणी ठरणार आहे. त्यामुळे १२ ऑगस्टची रात्र आकाश निरीक्षणासाठी विशेष ठरण्याची शक्यता आहे.
Editer sunil thorat
