मिनिमम बॅलेन्सच्या नावाखाली बँकांची तब्बल ₹८,९३२ कोटींची कमाई ; आकडे ऐकून थक्क व्हाल…
मुंबई : ‘किमान शिल्लक रक्कम’ (Minimum Balance) हा शब्द भारतीय बँकिंग ग्राहकांसाठी नवा नाही. महिन्याच्या शेवटी खात्यात थोडी रक्कम कमी पडली, आणि बँकेने दंड कापला — हा अनुभव लाखो खातेदारांना आला आहे. पण, या दंडाच्या नावाखाली बँकांनी किती प्रचंड कमाई केली आहे, हे नुकतेच उघड झाले असून आकडे हादरवणारे आहेत.
पाच वर्षांत ₹८,९३२.९८ कोटींची वसुली…
अर्थ राज्यमंत्री पंकज चौधरी यांनी संसदेत दिलेल्या माहितीनुसार, गेल्या पाच वर्षांत सरकारी बँकांनी किमान शिल्लक न ठेवल्याबद्दल ग्राहकांकडून तब्बल ₹८,९३२.९८ कोटी रुपये दंडाच्या स्वरूपात घेतले. याचा अर्थ, लाखो खातेदार आपल्या खात्यात ठराविक रक्कम राखण्यात अपयशी ठरले, आणि बँकांच्या खात्यात दरवेळी कोट्यवधी रुपये जमा होत गेले.
कोणती बँक सर्वात पुढे?
इंडियन बँक — ₹१,८२८ कोटी
पंजाब नॅशनल बँक (PNB) — ₹१,६६२ कोटी
बँक ऑफ बडोदा — ₹१,५३१ कोटी
कॅनरा बँक — ₹१,२१२ कोटी
बँक ऑफ इंडिया — ₹८०९ कोटी
देशातील सर्वात मोठी सरकारी बँक स्टेट बँक ऑफ इंडिया (SBI) ने मात्र २०२० मध्येच हा दंड पूर्णपणे रद्द करण्याचा निर्णय घेतला होता.
किमान शिल्लक म्हणजे काय?
‘किमान शिल्लक’ किंवा Average Monthly Balance (AMB) ही ती रक्कम आहे जी दरमहा खात्यात राखणे बंधनकारक असते. ही रक्कम बँकेनुसार आणि शहरी-ग्रामीण भागानुसार बदलते. उदाहरणार्थ, PNB मध्ये शहरी भागासाठी ₹२,०००, लहान शहरांसाठी ₹१,०००, तर ग्रामीण भागासाठी ₹५०० आहे. जर ही रक्कम कमी पडली, तर दंड ₹१०० ते ₹२५० पर्यंत आकारला जातो.
दिलासा देणारे बदल…
SBI नंतर, कॅनरा बँक, बँक ऑफ बडोदा, PNB, इंडियन बँक, बँक ऑफ इंडिया, सेंट्रल बँक ऑफ इंडिया आणि युनियन बँक ऑफ इंडिया यांनी किमान शिल्लक रकमेवरील दंड पूर्णपणे रद्द केला आहे. उद्देश स्पष्ट — अधिकाधिक लोकांना बँकिंग सेवांशी जोडणे, विशेषतः ग्रामीण आणि लहान शहरांमध्ये.
ग्राहकांसाठी संदेश…
किमान शिल्लक राखणे म्हणजे केवळ बँकेचा नियम पाळणे नाही, तर आर्थिक शिस्त राखण्याचाही भाग आहे. मात्र, बँका या नियमाच्या नावाखाली इतकी मोठी कमाई करत होत्या, हे समजल्यावर अनेक ग्राहकांना धक्का बसेल. आता बँका हा दंड रद्द करत असल्याने, खातेदारांना मोठा दिलासा मिळणार आहे.
Editer sunil thorat
